Submenu

Over de gids

De Pioniersgids is het resultaat van zeven jaar ervaring met het programma Onderwijs Pioniers, de voorloper van het LerarenOntwikkelFonds (LOF). In dit programma hebben al meer dan 180 leraren hun ideeën ontwikkeld in hun eigen onderwijspraktijk en soms zelfs ver daarbuiten. In deze gids delen ook zij hun ervaring in de vorm van tips, verhalen en strategieën.

Over LOF en Onderwijs Pioniers

Onderwijs Pioniers is in 2008 door Kennisland ontwikkeld. Dit programma is ontstaan vanuit het idee dat bevlogen leraren de ruimte en ondersteuning moeten krijgen om hun eigen werkomgeving, de school en het onderwijs als geheel te verbeteren. Onderwijs Pioniers maakt leraren eigenaar van vernieuwing op school en van hun eigen leerproces. Onderwijs Pioniers is een project van de Onderwijscoöperatie en Kennisland en wordt mede mogelijk gemaakt door het Arbeidsmarktplatform Primair Onderwijs, VOION en SOM. Na zeven jaar en ruim 180 deelnemende Pioniers krijgt het initiatief in 2015 een duurzame plek in het onderwijs onder de vleugels van het LerarenOntwikkelFonds (LOF), gefinancierd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het LOF ambieert om de positie van leraren als creatieve architect van het onderwijsproces te versterken en stimuleert het denken onder leraren over hun eigen professionalisering en de ontwikkeling van het onderwijs. Leraren worden in staat gesteld op eigen initiatief en naar eigen inzicht vorm te geven aan de versterking van hun professioneel handelen, het verbeteren van het onderwijs en het versterken van de beroepsgroep.

De makers van de Pioniersgids

Deze Pioniersgids is gemaakt door Marlieke Kieboom en Willemijn de Jong van Kennisland. De Pioniersgids is gebaseerd op de leerinfrastructuur zoals deze de afgelopen vijf jaar is ontwikkeld in Onderwijs Pioniers. Aan de hand van onderzoek en materiaalontwikkeling in Onderwijs Pioniers (in samenwerking met Welten Instituut) en Emergence by Design (in samenwerking met Martha Vahl) is de inhoud samengesteld. Met behulp van concept coach Emer Beamer is de structuur van deze gids ontworpen. Tevens vonden de makers van Pioniersgids inspiratie in het werk van andere tool- en gidsmakers, zoals Kennisnet Innovatieversneller, 100% Open Tool Kit, Design Thinking for Educators, DIYtoolkit en IDEO Human-Centred Design Kit. De Pioniersgids is mogelijk gemaakt door financiering van Kennisland, Onderwijs Coöperatie en NSvP.

Over Marlieke Kieboom

Marlieke Kieboom is onderzoeksadviseur bij Kennisland. Zij ontwerpt onderzoeksmethodes en leeromgevingen waarin vernieuwers worden ondersteund met kennis uit hun eigen innovatiepraktijken. Marlieke heeft de Pioniersgids gemaakt omdat zij het belangrijk vindt dat kennis die in innovatieprocessen wordt gegenereerd niet in rapporten of de wandelgangen blijft hangen.

Over Willemijn de Jong

Willemijn de Jong is adviseur onderwijs bij Kennisland. Zij organiseert projecten als Onze Nieuwe School en de InnovatieSafari, waarin deelnemers worden uitgedaagd om onderwijs op een betekenisvolle en persoonlijke manier te vernieuwen. Met deze Pioniersgids hoopt Willemijn dat leraren net dat duwtje in de rug krijgen om hun goede idee in de (onderwijs)praktijk te brengen.

Over Emer Beamer

Emer Beamer is designer en educator. In 2014 leidde ze de eerste Global Children’s Design-a-thon, waar kinderen uit 5 landen aan deelnamen. Ze is ook oprichter van de Designathon School, een methode voor scholen, die kinderen speels en uitdagend kennis laat maken met techniek in het onderwijs volgens het ‘ontwerpend leren’. Emer heeft als concept coach de Pioniersgids mede tot stand gebracht.

Over Kennisland

Kennisland is een denk- en doetank voor maatschappelijke vernieuwing. Kennisland wil Nederland slimmer maken, door mensen in staat te stellen om te leren en te vernieuwen. In deze missie staat het genereren en mobiliseren van kennis centraal. Kennisland werkt aan vernieuwing in de volgende sectoren: onderwijs, onderzoek, cultuur, auteursrecht, erfgoed en overheid. In de onderwijsinnovatieprogramma’s staan de doeners in het onderwijsveld altijd centraal, zoals pionierende leraren, ondernemende ouders en leerlingen, vernieuwende schoolleiders. Kennisland ondersteunt het onderwijs in verschillende projecten: Onderwijs Pioniers, Innovatie Impuls Onderwijs, Vernieuwend Leiderschap, de Innovatiesafari en Onze Nieuwe School.

Over Onderwijscoöperatie

De Onderwijscoöperatie is de beroepsorganisatie van, voor en door de leraar. Bijna 250 leraren uit het basis-, speciaal, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs zijn direct aan het werk vanuit de Onderwijscoöperatie. De Onderwijscoöperatie wordt gevormd door de grootste onderwijsvakverenigingen: Algemene Onderwijsbond (AOb), CNV Onderwijs, Federatie van Onderwijsvakorganisaties (FvOv) en Platform Vakinhoudelijke Verenigingen Voortgezet Onderwijs (Platform VVVO). Binnen de Onderwijscoöperatie behouden al deze organisaties hun eigen specifieke taak en doel. Deze organisaties representeren 200.000 leraren, ruim tweederde van het totaal aantal leraren. De Onderwijscoöperatie organiseert samen met Kennisland het programma van Onderwijs Pioniers en het LerarenOntwikkelFonds.

Over NSvP

De Nederlandse Stichting voor Psychotechniek (NSvP) maakt zich sterk voor mens en werk. De stichting wil dat mensen hun capaciteiten optimaal kunnen benutten en ontwikkelen in hun werk. Kennisontwikkeling en kennisuitwisseling zijn hun belangrijkste activiteiten. De NSvP verbindt wetenschap en praktijk en verspreidt kennis over employability, motivatie, sociale innovatie en diversiteit met behulp van verschillende media. De NSvP zoekt nadrukkelijk naar nieuwe manieren van kennisontwikkeling en kennisverspreiding, waarbij de afstand tussen theorie en praktijk en het gat tussen kennisontwikkeling en -toepassing wordt overbrugd. NSvP financierde een eerst pilot van Onderwijs Pioniers en verschafte een subsidie aan Kennisland om deze Pioniersgids mogelijk te maken.

Copyrightinformatie

Dit werk is gelicenseerd onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Interna- tionaal. Ga naar http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ om een kopie van de licentie te kunnen lezen. Bij deze licentie is het geven van naamsvermelding verplicht, wij vragen u om deze methode van naamsvermelding aan te houden:
Kieboom, M. & de Jong, W (2015) Pioniersgids: zelf aan de slag met vernieuwing op jouw school!, Amsterdam: Kennisland. Gelicenseerd onder CC-BY http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/.

Dankwoord

De makers van Pioniersgids willen Kennisland, NSvP en Onderwijs Cooperatie bedanken voor het mogelijk maken van deze gids. De makers willen in het bijzonder Kimon Moerbeek, Jos van Kuik, Nora van der Linden, Cynthia Smeets, Iselien Nabben en Tamara Mangelaars bedanken voor hun feedback gedurende het werkproces. In het bijzonder social designer Lisa Hu, die in haar stageperiode bij Kennisland heeft gewerkt aan de structuur en het ontwerp van deze gids. Natuurlijk was deze gids niet mogelijk geweest zonder het consulteren van pioniers, in het bijzonder de pioniers van Pioniersjaar 2012/2013, en de coach en Pioniers die feedback hebben gegeven op de Pioniersgids: Philippe Abbing, Sterre van der Zwan en Yvonne Nieuweboer.

We hopen dat de Pioniersgids je op weg helpt om jouw idee te realiseren. Laat je ons weten hoe het je vergaat? Maak een foto, schrijf een blog of tweet over je werk en laat het weten via Twitter onder de hashtag #LOFonds, of stuur ons een mailtje!