“Zelfs de kerstboom moest wijken voor de wedstrijdbak”

Ingrid Gerrmann (56) laat via haar project leerlingen én leraren op speelse wijze kennismaken met programmeren, want ‘Ieder kind kan leren programmeren’. Door de subsidie vanuit het LerarenOntwikkelFonds (LOF) kan ze zich hier één dag per week op richten. Lees haar succesverhaal.

Ingrid Gerrmann, Stichting Agora, po
‘Ieder kind kan leren programmeren’
coach: Ed Leegwater (gestopt)
subsidiebedrag: €57.513,60, gestart: 2017

Ingrid werkt vanuit stichting Agora op vijf basisscholen als ICT- en techniekcoach. Van huis uit is ze gymnastieklerares. Toen ze rond haar 38ste inzag dit niet tot haar pensioen te willen doen, volgde ze een cursus ICT via haar stichting. “Ik was echt van de postduif maar werd gelijk gegrepen,” zegt Ingrid. “Ik dacht: ik zit nu aan deze kant van de tafel máár over een aantal jaar wordt dat de andere kant van de tafel!” Na gym en ICT lange tijd gecombineerd te hebben, stapte ze vijf jaar geleden definitief over naar de ICT-kant.

Bee-bots en LEGO-bots

Bee-bot

In 2004 kwam Ingrid in aanraking met programmeren toen ze in Engeland de Bee-bot zag op een beurs. “Ik dacht eigenlijk gelijk dat dit leuk zou zijn voor het onderwijs en heb het meegenomen voor kleuters. Toen noemden we het niet ‘programmeren’, het was meer ‘spelen met een Bee-bot’. De tijd was er nog niet rijp voor. Pas toen de 21st century skills opkwamen, zag ik dat programmeren daar een onderdeel van was.” De Bee-bot wordt gebruikt in kleuterklassen om kinderen een bepaalde manier van denken aan te leren. Voor de bovenbouwkinderen gebruikt Ingrid LEGO-robots omdat die meer uitdaging en mogelijkheden bieden.

LOF? “This is my chance!”

Toen Ingrid van haar stichting de opdracht kreeg een leerlijn ‘Onderzoekend en ontwerpend programmeren’ te ontwikkelen, viel haar oog op het LOF. Met subsidie voor materialen en voornamelijk het vrijkopen van lesuren om zich verder te verdiepen in het programmeren, zou het veel gemakkelijker worden de leerlijn succesvol uit te rollen: “Ik dacht: This is my chance!”

Voor ‘Ieder kind kan leren programmeren’ gaat Ingrid langs scholen met een Reizend Programmeer Lab. Ze brengt de FIRST LEGO League naar het klaslokaal. “Het lijkt of het alleen voor leerlingen is, en die vinden het natuurlijk ook fantastisch”, zegt ze. “Maar tegelijkertijd is het een introductie voor de leerkracht. Die kan dan bepalen of hij/zij aan de slag kan met de leerlijn of extra hulp nodig heeft. Meestal komt ook de directeur even kijken naar wat de school wordt binnengebracht en wat het doet met de kinderen.”Ingrid presenteert op LOF-labTijdens een LOF-lab presenteert Ingrid aan collega’s

Wedstrijd, wereldprobleem en core values

Met het programmeerprogramma LEGO Mindstorms kunnen leerlingen LEGO-robots bouwen, programmeren en besturen. Ingrid begeleidt een team basisschoolleerlingen die deelnemen aan de LEGO-competitie en legt uit hoe dit in zijn werk gaat. “Ze zetten challenges op in een grote wedstrijdbak. Deze opdrachten moet de robot binnen een bepaalde tijd volbrengen. Bij de ene challenge moet de robot iets omgooien, bij de ander iets verplaatsen, dan weer iets ergens neerzetten. Leerlingen programmeren hoe hard de robot vooruit gaat, voor hoeveel seconden, met welke kracht. Het programmeren is redelijk eenvoudig te doen. De robot is slechts een klein onderdeel van de wedstrijd; het gaat vooral om vragen als hoe gaan we alle challenges uitvoeren met elkaar?”

Leerlingen zijn heel enthousiast, evenals hun ouders en collega-leraren. Vol trots vertelt Ingrid over een meisje dat zei: “Ik had nooit gedacht dat dit programmeren is. Ik dacht echt dat het heel saai was en alleen voor jongens!” Ingrid geeft aan dat het meisje al het materiaal in de kerstvakantie mee naar huis wilde nemen. “Zelfs de kerstboom moest wijken voor de wedstrijdbak. Echt heel geweldig!”

Het tweede onderdeel van de FIRST LEGO League is het oplossen van een wereldprobleem; bijvoorbeeld het ontzilten van zeewater, waar Ingrids team voor had gekozen. Kinderen doen onderzoek, bekijken wat ze nodig hebben, of ze experts moeten inschakelen en waar ze informatie kunnen vinden. Dit resulteert in een vijf minuten durende presentatie.

De FIRST LEGO League bestaat uit drie onderdelen waarvan de laatste misschien wel de belangrijkste is, vertelt Ingrid. “Core values als ‘meedoen is belangrijker dan winnen’, samenwerken, elkaar respecteren, naar elkaar luisteren; deze waarden zijn belangrijk bij zowel de wedstrijd als in de aanpak van het wereldprobleem.”

Voorbeeld van een ‘run’ tijdens een wedstrijd in de FIRST LEGO League

Goed uitgewerkte LOF-aanvraag

Ingrid heeft vier keer overleg gehad met de bovenschoolse ICT’er van haar stichting om een goede LOF-aanvraag te kunnen doen. De aanvraag werd in één keer goedgekeurd door de jury. “We hebben goed gekeken naar wat we willen, wat we al hebben en hoe we de aanvraag krachtig konden inpakken. Alles uit de aanvraag is uitgekomen, ik had alleen niet verwacht dat de FIRST LEGO League zo’n groot onderdeel van het project zou worden.”
Binnenkort krijgt Ingrid er een collega bij die langs de scholen gaat met het Reizend Programmeer Lab. Hierdoor kunnen scholen, klassen, leraren en leerlingen eerder kennismaken met Mindstorms en de LEGO League. Ook dat was onderdeel van de aanvraag.

LOF-lab, coaching en meer deelnemende scholen

Ingrid met LEGO-robot
Ingrid met LEGO-robot

Ingrid heeft al drie LOF-labs meegemaakt. “Ik vind het goed geregeld, leerzaam en laagdrempelig. De dag dat directeuren meekomen vond ik minder, daar had meer uitgehaald kunnen worden. Ik vind het goed dat ze meekomen maar ze hadden meer betrokken kunnen worden in het geheel. Misschien dat we samen hadden kunnen presenteren? Laat maar zien wat de directeur verwacht en wat de directeur kan bieden”, aldus de positief-kritische LOF’er.
Over de samenwerking met haar coach heeft Ingrid niets dan lof. “Ed (red. Ed Leegwater, nu gestopt als LOF-coach) kon mijn gedachtegang met de juiste vraagstellingen een andere kant op te brengen. We hadden een klik, ook omdat hij ex-gymnastieker is en net als ik van reizen houd. Ik vond het heel fijn dat hij twee keer op locatie kwam. Hij nam daar alle tijd voor.”
Ingrid is heel blij met de mogelijkheden die ze krijgt vanuit het LOF en haar stichting. “Ik mag ontzettend veel en de vrijheid om mezelf te ontwikkelen is erg groot. Daar hou ik van en dat wil ik ook blijven doen”, zegt ze.

Deelname aan de First Lego League is dit schooljaar uitgeprobeerd op Basisschool de Rietvink in Zaandam. Volgend schooljaar gaan twee, en misschien wel vier, nieuwe scholen meedoen. Alle 25 scholen binnen stichting Agora kunnen een beroep doen op Ingrid. Indien nodig kunnen leraren een aanvullende cursus volgen waarna ze zelf met de leerlijn aan de slag kunnen en Ingrid het los kan laten: een echt teacher-to-teacher project.

“Het LOF aanraden? Nee!”

Mede door het LOF weet Ingrid dat ze zich de rest van haar werkende leven vol in blijft zetten op programmeren. Op de vraag of ze het LOF zou aanraden aan collega’s reageert ze lachend. “Nee, nadat dit project is afgerond wil ik eerst zelf nóg een aanvraag doen!”

Stiekem heeft ze het LerarenOntwikkelFonds bij meerdere collega’s onder de aandacht gebracht. Waarom? “Een LOF-subsidie is een subsidie om jezelf te ontwikkelen waardoor je daarna ook een meerwaarde voor je school bent. Je krijgt de tijd om jezelf zonder tijdsdruk te ontwikkelen. Je kunt eindelijk de diepte in. Als je na een paar weken tot de conclusie komt dat je eigenlijk nog niets bent opgeschoten, hoef je dat niet te verantwoorden: het is onderdeel van je leerproces. Dat vind ik heel mooi.”

Meer weten over het project? Bekijk Ingrids profiel, daar kun je ook direct contact met haar opnemen
Kijk hier voor meer over het LOF

Lees ook “De wereld bestaat niet uit vakken, de wereld hangt samen”, een interview met Lars Goertzen over zijn initiatief: Missie naar Mars.