Pilotproject 1. Pop-Up-Kunst-Lab…..Moonshot Thinking!

VRmaster 2016: Virtual Reality. In januari vond ik een kartonnen viewer (VRapp.co) terug die ik tijdens de Dutch Design Week al had gekocht. In een handomdraai was de bril in elkaar gezet en bekeek ik vol verbazing allerlei ruimtes waarin ik meteen helemaal ondergedompeld leek: van de Dutch Design Week ging ik naar een sneeuwlandschap en stond ik vervolgens weer op Strijp-S. Daarna bekeek ik een reeks VR films van de ‘vrse appWNY‘ waarbij ik over wolkenkrabbers in New York zweefde en vanuit grote hoogten naar beneden kon kijken (Walking in New York) en daarna bekeek ik ‘Clouds over Sidra’ en werd ik rondgeleid door een vluchtelingenkamp in Libanon. Deze nieuwe Virtual Reality wereld vond ik verrassend en nieuw en het riep meteen veel vragen op en ik kreeg er talloze ideeën voor. Ik vroeg me af hoe mijn leerlingen hierop zouden reageren.

Leerlingen maken kennis met Virtual Reality. Mijn leerlingen toonde ik op de eerste lesdag van 2016 twee VR films: ‘Walking in New York’ en ‘Clouds over Sidra’. Het was bijzonder om te zien hoe leerlingen door hun verraste reacties elkaar steeds nieuwsgieriger maakten. Ze genereerden meteen allerlei vragen ‘Stel nu dat je naar een film kijkt en je hebt net een belangrijke gebeurtenis gemist omdat je net even een andere kant bekeek, hoe kun je het verhaal dan nog volgen?’ of ‘Dat zou best handig zijn als je een les gemist hebt vanwege ziekte’ maar ook ‘Hoe kan dit? Hoe werkt dit? Dat is gek: Wat een vreemde, nieuwe gewaarwording’. Ik vertelde leerlingen dat de VR film van ‘Clouds over Sidra’ een mooie, nieuwe manier is waarop je jezelf echt kunt inleven in de situatie van anderen, waardoor je beter begrijpt wat het inhoudt om een vluchteling uit Syrië te zijn en dat VR daarom door de New York Times als een nieuw journalistiek medium beschouwd wordt (een doel van het kunst-lab project is ook gericht op burgerschapsvorming, de basis daarvan is niet alleen kennis maar ook empathisch vermogen). Leeractiviteiten leerlingen: genereren, voorstellen, inleven.

Nieuwsgierig naar de mogelijkheden van VR? Aan leerlingen legde ik uit dat ik een plan had om samen met leerlingen en collega’s vanuit nieuwsgierigheid aan een eerste onderzoeksproject te gaan werken, en vroeg ik of deze nieuwe VR techniek hen interessant leek daarvoor. Meteen was een groepje 4 vwo leerlingen enthousiast om mee te doen. Ook een collega Techniek/ICT reageerde enthousiast over het plan om iets met VR te ontwikkelen. Nadat ik de VR bril aan collega’s liet zien, zei een van de conciërges: ‘Dit is geweldig, kunnen we hier niet iets mee doen voor de open avond, zodat we een indruk kunnen geven van de school na de verbouwing’. Leeractiviteiten leerlingen: genereren, open staan voor nieuwe ervaringen, communiceren, samenwerken, inleven, reflecteren.

TakeFlight_vrseMoonshot-thinking? Toekomstige leerlingen via VR laten de schoolsfeer laten ervaren. Daarmee begon onze pilot. De concrete onderzoeksvraag was: ‘Kunnen we met de VR techniek een goed beeld van de school en de toekomst van de school geven, tijdens de open avond voor toekomstige leerlingen en hun ouders?’ en het overkoepelende onderzoeksdoel was: ‘Kunnen we deze pilot gebruiken om te kijken of we samen met alle betrokkenen, vanuit nieuwsgierigheid – gewoon door actief aan de slag te gaan (= kunst-lab denken) – dit project kunnen realiseren en de techniek en mogelijkheden van VR te onderzoeken door ermee te gaan experimenteren. Dit was de authentieke context: het eindproduct zou ook daadwerkelijk getoond gaan worden aan de doelgroep (ca. 1000 bezoekende leerlingen en hun ouders). De directie vond dit plan meteen interessant en ondersteunde het project dus. Het plan werd op 13 januari besproken, op 18 februari – tijdens de open dag – zou de pilot klaar moeten zijn. De leerlingen die enthousiast waren om mee te doen, gaven aan zich extra in te willen zetten. Leeractiviteiten leerlingen: Betrokkenheid tonen, meedenken, communiceren, samenwerken.

Project uitvoering: van broedplaats tot bouwplaats. Eerst bezocht ik de makers van de VR viewer, VRapp.co, een bedrijf dat in Strijp-S gevestigd is, precies in zo’n creatieve broedplaats die ik zou willen realiseren op het Theresialyceum om daarmee vernieuwing en verbetering van onderwijs in te zetten. Nadat ik rondgeleid werd door de bedenker van VRapp.co bespraken we de mogelijkheden van het project en met een instappakket en een 360 graden camera (Theta S) konden we direct aan de slag. Van het LOF-geld schafte ik in overleg met de directie een camera aan en de directie vulde het projectgeld aan door het instappakket te betalen. Tijdens de open avond, zou ik met leerlingen een ‘pop-up-kunst-lab’ ruimte krijgen in de nieuwbouw die dan nog niet af was (= bouwplaats), maar dat leek juist heel mooi aan te sluiten bij het experimentele karakter van de broedplaats en het was natuurlijk een mooie kans om de nieuwbouw aan toekomstige leerlingen te tonen: een blik op de toekomst in alle opzichten dus.

experimenterenNieuwsgierigheid als drijfveer om te experimenteren & co-creëren. Met leerlingen en collega’s inventariseerden we in overleg wat, waarom en hoe we de school via VR goed zouden kunnen tonen aan toekomstige leerlingen. Leerlingen wilden heel graag ‘De interessante, leuke lesmomenten van geïnspireerde docenten, de fijne sfeer, de drukte in de gangen’ laten zien, volgens hen zou dat een goed beeld van onze school laten zien en door de 3D ‘immersion’ zou je het ook goed kunnen beleven en ervaren. Erik, mijn collega Techniek/ICT, maakte een voorbeeld van een leslokaal met ‘Unity’, want we wilden als docenten ook wel graag iets van de nieuwbougangw laten zien. Leerlingen organiseerden zelf wanneer en hoe zij aan de slag zouden willen gaan met de 360 graden camera, welke docenten zij zouden benaderen, hoe ze het zouden plannen en wat ze op welke manier in beeld zouden brengen. Zelfverantwoordelijk gedrag ontstond meteen, zonder dat ik daarover iets heb hoeven uitleggen. De camera arriveerde terwijl ik niet op school was, en de rector zei dat leerlingen ongelofelijk enthousiast waren: ze hadden zichtbaar enthousiast geëxperimenteerd in de grote hal in school (en daarmee andere leerlingen ook weer nieuwsgierig gemaakt) en binnen de kortste keren Scheikundeexpertise ontwikkeld in de manier waarop je met de camera kon werken. Door docenten te benaderen hiervoor, lieten leerlingen hun waardering blijken voor deze docenten en hun lessen. Daardoor deed elke docent die gevraagd werd natuurlijk meteen mee!
Leeractiviteiten leerlingen: reflecteren, evalueren, in dialoog gaan, inleven, waarderen, experimenteren, elkaar helpen, expertise ontwikkelen, co- creëren.

Improviseren en flexibel denken bij struikelblokken. Leerlingen hebben in een paar weken tijd, lesmomenten gefilmd. We hebben deze filmfragmenten besproken op een paar momenten. VRbrilbouwplaatDaarbij hebben we samen met de leerlingen steeds nagedacht over manieren waarop we op de open avond een goede presentatie gereed konden krijgen. Erik, de collega Techniek/ICT bracht zijn expertise in wat betreft de ICT-techniek en onderhield contact met de leerlingen over de filmpjes en met VRapp.co wat betreft het uploaden van de filmpjes naar de app. Ik coördineerde de afspraken, het tijdpad, de benodigde spullen op de locatie, de bestelling van VR brillen – voorzien van een logo van de school – enz. enz. Met leerlingen besprak ik de voortgang van het project, de manieren waarop zij docenten zouden benaderen en de inhoudelijke en organisatorische eisen. Als er iets niet goed ging of niet op tijd gereed was, werkten we op een flexibele manier steeds samen verder: de een ving op wat de ander niet kon doen – de teamspirit was heel goed. Filmpjes waren op tijd gereed, Erik zorgde voor de links en QR codes, ik zorgde voor de presentatie van het lokaal, leerlingen hielpen mee met het opbouwen en waren als host aanwezig voor de bezoekers van de open avond. Samen met leerlingen vouwden we de VR brillen, zodat alles op tijd gereed was voor de open avond.
Leeractiviteiten leerlingen: organiseren, plannen, uitvoeren, risico’s durven nemen, evalueren, reflecteren, proces bewaken, proces bijsturen.

2015-2016 - Vernieuwbouw - 200Pop-up-KunsT-Lab: vijf uur in de vrieskou en nog enthousiast! Een dag voordat de open avond was, vroeg ik of ik even kon kijken op de bouwplaats. Tot mijn grote schrik, was een complete achterwand nog open: We zouden dus in de kou moeten staan (terwijl vorst voorspeld was). Conciërges sprongen bij: er werd verwarming georganiseerd. We bespraken met leerlingen dat dikke truien en sjaals toch nog nodig zouden blijven. De open avond duurde vijf uur – vanwege de verbouwing wat langer dan normaal – en dus zouden we vijf uur op een open bouwplaats staan. De kale betonnen bouwplaats werd als huiskamer ingericht: de directie zPopupkunstlab2orgde voor een grote ‘touch-screen’ waarop 360 graden filmpjes getoond konden worden; een grote tafel uit de kamer van de rector konden we gebruiken om de VR brillen-met-school-logo te presenteren. Posters met links en QR codes werden opgehangen, lampionnen met fietslampjes en waxinelichtjes-op-batterijen (er was beperkte stroomvoorziening) zorgden voor de sfeer. Dik ingepakt en vol enthousiasme gingen we aan de slag en hebben we ongeveer 1.000 bezoekers VR-wegwijs gemaakt. Toekomstige leerlingen en hun ouders waren meteen nieuwsgierig naar de VR-techniek (https://vrapp.co/theresia/openavond2016) en ouders waren erg geïnteresseerd in openavondTL1onze ideeën over het project. Leerlingen die aan het kunst-lab meewerkten, hielden stug vol in de kou, ook al stuurde ik ze soms naar binnen om op te warmen, binnen no-time waren ze weer terug op hun plek om de bezoekers te helpen. Ze brachten om de beurt warme thee voor elkaar en voor mij mee. De conciërges en systeembeheerde kwamen helpen toen de stroom uitviel en veel

leerlingen die kwamen kijken en collega’s vroegen of we de filmpjes hen konden sturen. Het was echt een succes! Na vijf uur in de kou waren we verkleumd maar eigenlijk nog enthousiaster dan toen we begonnen. Leerlingen hebben het beste van zichzelf laten zien, zonder dat zij ergens toe verplicht waren, de samenwerking met alle betrokkenen verliep vlekkeloos en verliep erg fijn. Leerlingen hebben zich goed ingezet, actief meegewerkt, verantwoordelijkheid genomen voor het project en hun eigen aandeel daarin openavondTL2en steeds hebben zij geëxperimenteerd met de mogelijkheden van de specifieke VR en 360 graden techniek bij het maken van de films. De sfeer tijdens het hele project en ook tijdens de hele open avond was heel bijzonder.
Leeractiviteiten leerlingen: presenteren, communiceren, inspireren, betrokkenheid tonen, waardering voor elkaar en voor docenten tonen, aandachtig werken, hulpvaardig en zorgzaam zijn, samenwerken, goed communiceren, inlevend vermogen tonen, enthousiasme tonen, durven experimenteren, doorzetten.

De foto’s en films zijn te zien in 3D via deze link: https://vrapp.co/theresia/open-dag  (Theresia’s VR) – daarbij heb je wel een VRbril nodig, zoals een google cardboard of VRapp.co bril: http://vrmaster.co/product/vrmaster-cardboard-v3-oranje-de-virtual-reality-bril-van-karton/

Docenten: Marie-Thérèse van de Kamp, Erik van Alphen; Leerlingen: Lotte, Mieke, Emma & Eline (4v)
Suggesties en medewerking van: directie Tomas en Fons, conciërges Erik en Rogier, systeembeheerders Haiko en Tim, collega’s Nederlands, Scheikunde, Engels, Beeldende Vormgeving en geschiedenis.

Over de blogger

John Doe

Marie-Thérèse van de Kamp

Theresialyceum voor gymnasium atheneum en havo | VO
Als docent kunstvakken en vakdidacticus/onderzoeker ben ik geïnteresseerd in hoe je leerlingen en aankomend docenten, kunt stimuleren om hun creatieve vermogens optimaal in te zetten. …

Plaats een reactie

3 reacties

  1. Mooi project! Als jullie toch al een theta hebben dan zouden jullie eens naar de mogelijkheden van ons nieuwe platform Do It Yourself Virtual Reality moeten kijken! Dat kan hetzelfde als vrapp, maar dan met geluid erbij! Het is speciaal ontwikkeld voor cultuureducatie, dus volgens mij moeten jullie daar wat mee kunnen. En het is gratis.

    Henry Vorselman

  2. De website werd niet toegevoegd zie ik, het is http://www.diy-virtualreality.nl.

    Henry Vorselman

  3. Hallo Marie-Therese,

    ik ben voor de Fontys hogescholen in Tilburg een symposium aan het organiseren met als thema: digitale didactieken. Ik las jouw mooie project hierboven en ik dacht misschien is het een idee als jij tijdens dit symposium iets kunt vertellen hierover, laten zien of id.
    Het symposium is op 12 mei van 19.00-21.00uur. en het is de bedoeling dat je 3x 10 minuten iets vertelt aan een klein groepjes, iets kan laten zien of ervaren.
    Ik hoor graat van je of je hierin geïnteresseerd bent.
    De deelnemers zijn voornamelijk docenten die afgestudeerd zijn op de abv tilburg en als docent werkzaam zijn in het onderwijs.

    Iris Stolk

Andere blogposts